SOLUNUM YOLLARI ENFEKSİYONLARI

Üst solunum yolu enfeksiyonları larinksin üstündeki yapıları ilgilendiren enfeksiyonları tanımlamada kullanılır. Patofizyolojik bulgular mukozada inflamatuar infiltrasyon, ödem, vasküler konjesyon, mukus sekresyonunda artış, silier yapı ve fonksiyonunda meydana gelen değişimdir. Temelde virüs olmakla birlikte çok değişik mikroorganizmalar üst solunum yolu enfeksiyonları oluşturabilir. Yaş, cinsiyet, ajanla daha önce karşılaşma, allerji ve beslenme durumuna bağlı olarak aynı ajan değişik klinik oluşturabilir. Mesela aynı virüs süt çocukluk dönemindeki bir aile ferdinde bronşiolit oluştururken, daha ileri yaştaki çocukta croup, bir başkasında farenjit, bir diğerinde subklinik enfeksiyon, ebeveynlerde nezle oluşturabilir.

ETYOLOJİ:ÜSYE daha çok virüs ve mycoplazma ile meydana gelir.

RSV® Bronşiolit vakalarının l/3 ünden sorumludur. Pnömoni, croup, bronşit ve nonspesifik ÜSYE oluşturabilir.

Parainfleunza V® Croup sendromunun çoğunu oluşturur. Ayrıca bronşiti bronşiolit, ateşli ÜSYE oluşturur.

İnfluenza V® Çocukluk döneminde daha çok ÜSYE yapar.

Adenovirüs® Çoğu hafif veya asemptomatik olmak üzere sol yolu enfeksiyonlarının %l0'undan azını oluşturur. Çocuklarda farenjit ve faranjit+konjüktivit ve ateşin birlikte gittiği enfeksiyon tablosu yapabilir.

Rhinove Corona V® Daha çok soğuk alğınlığı sendromunun etkenleri arasında olup enfeksiyonları burunla sınırlıdır.

Coxsachie A ve B virüs® nazofarengeal enfeksiyon yapar.

Mycoplazma® hem üst hem alt Solunum Yolu Enfeksiyonu oluşturur.Bunlar bronşiolit, pnömoni, bronşit, faringotonsillit , myrinjit, otitis mediadır.

AKUT NAZOFARENJİT (=ÜSYE, common cold =soğuk algınlığı)® çocuklarda görülen en sık enfeksiyon olup nazofarinx, paranazal sinus ve orta kulağı tutar. Rhino, corona, Respiratuvar Sinsityal, adeno, parainfluenza, coxachie A ve B tip virüsler etken olarak sık olup bulaştırılacak semptomlardan birkaç saat önce başlayıp bir iki gün sonraya kadar devam eder. Nazal konjesyon ve akıntı, konjoktivit , boğazl ağrısı, tonsil ve farengeal hiperemi bulunur. Grup A streptokoklar en sık görülen bakteriyel ajanı oluştururlar. Çoc. lar yılda 5-8 defa bu enfeksiyonu geçirirler ve 2 yaş altında sıktır. Malnütrisyonda duyarlılık ve komplikasyon riski artar.

Başlangıçta nazal akıntı açık iken sonrada pyrulan hale gelir. Klinik belirtilerde 3 ayın üstündeki çocuklarda ani ateş, irritabilite, huzursuzluk ve hapşırma ile başlar. Nazal akıntı birkaç saatte başlar ve burun tıkanır. Küçük çocuklarda respiretuar distres görülebilir. Kusma, diyare ve OM görülebilir. Ateşli dönem birkaç saatten 3 güne kadar değişebilir. Daha büyük çocuklarda burunda kuruluk ve irritasyon görülür. Boğaza inmesi sık değildir. Bu semptomları burun tıkanıklığı ve akıntısı, hapşırma, kas ağrısı , öksürük takip edebilir.Çoğu vakada akut faz 2-4 gün sürer.

Ayırıcı tanı® Kızamık, Poliomyelit, Boğmaca, Hepatit, Kabakulak öncelikle akla gelmelidir. Eğer burun akıntısı uzun sürerse ve kanlı ise burunda yabancı cisim veya difteri düşünülebilir. Eğer yenidoğan dönemin de ise Khonal atrezi veya konjenital sifiliz düşünülebilir. Allerjik rhinit de ise nazal akıntı pyrulan olmaz ve ateş eşlik etmez. Beraberinde inatçı hapşırrma, burun ve gözde kaşınma vardır. Nazal mukoza inflamasyondan ve hiperemiden daha çok soluktur ve nazal akıntı da eozinofil bulunur. Ayrıca, antihistaminiklere kesin cevap verir.

Komplikasyonlar® Otitis Media en sık olup küçük çocukların %25’den fazlasında görülür. Ayrıca sinüzit, servikal lenf adenit, mustoidit, peritonsiller sellülit görülebilir. Ayrıca hastalik sırasında laringo-trakeo-bronşit, bronşiolit, pnömoni gelişebilir.Ayrıca reaktif havayollarına sahip çocuklarda nazofarenjit astma atağını başlatabilir. Önlenim Æ

Tedavi® Spesifik değildir, yatak istirahati, asetaminofen, burun akıntısı için serum fizyolojik ve antihistaminik kullanılabilir. Aspirin verilimi reye sendromuna yol açabileceğinden verilmemelidir. Ortamın nemlendirilmesi yarar sağlayabilir.

AKUT FARENJİT® Tonsillit ve faringotonsilliti içeren hastalık grubudur. Bir yaşın altında sık değildir, 4-7 yaş arası pikini yapar ve çocukluk döneminde ve adültde devam eder.

Etyoloji ve klinik® A grubu b hemolitik streptokoklar en sık bakteriyel ajan olup epidemiler dışında % l5'inden daha azını oluşturur. Difteri adenovirüs, EMN, herpanjinada faringeal tutulum olabilir. Viral faranjit te ateş, halsizlik, iştahsızlık ve boğaz ağrısı meydana gelir, öksürük ve rinit sıkdır, servikal LAP olabilir. Larengeal tutulum ve ses kısıklığı olabilir. Hastalığın erken döneminde PMNL'lerin belirgin olduğu BK artışı (l6000-l8000) olabilir ve bakteriyel ile viral ayırıcı tanısında kullanılmaz.

Streptokokal farenjit® İki yaşın üzeri çocuklarda başağrısı + karın ağrısı ve kusma ile başlar. 40^oC’ye varan ateş olur. Hastaların l/3’ünde tonsiller hipertrofi ve exüdasyon ve faringeal hiperemi bulunur. Yutma güçlüğü bulunabilir. Hastaların 2/3’ünde ise tonsiller exüdasyon ve hipertrofi yoktur, hafif eritem vardır. Servikal LAP genelde olur. Ateş ortalama l-4 gün sürer. Şidetli vakalarda 2 hafta kadar hastalık durumu devam edebilir. Yumşak damakta peteşiyel enantem görülebilir. Konjonktivit, rinit, öksürük ve ses kısıklığı streptokokal farenjitte nadiren meydana gelir.

Bu semptomlarda iki veya fazlasının bulunması viral enfeksiyona işaret eder.

Streptococcosis® Erken dönemdeki b hem strep enfeksiyonuna işaret eder. Genellikle çocuklar 6 ay-3 yaş grubundadır. Nezle, burun akıntısı, farengeal hiperemi , ateş, kusma, ilginin azalması erken bulgudur. Ateş ilk birkaç gün 38-39.5^oC olur ve parelelinde servikal LAP meydana gelir.

Tanı® Streptekokal aj'nin veya kültürde mikroorganizmanın elde edilmesi ile konulur. Aynı bulgularla boğazda pnömokok veya H. influenza üretilebilir. Tonsillerde membranöz exüda mevcutsa ayırıcı tanıda difteri, EMN, herpanjina, agranulositoz, tonsillektomi sonrası oluşan membran düşünülmelidir.

Komplikasyonlar® OM, sinüzit, peritonsiller apse, menenjit, AGN, ARF, mezenter lenfadenit olabilir.

Tedavi® Viral orjinlide tedaviye gerek yoktur. Streptokokal aj veya kültür müsbetliğinde penisilin verilir. Yatak istirahati, asetaminofen, buhar ve ılık su ile gargara yararlı olabilir.

Akut Uvulit® A grubu b hemolitik streptokoklar ve H. ınfluenza sebep olur. Ateş ve yutma zorluğu meydana gelir.

Kronik rinit ve nazofarenjit® Çocuk bir hastalıktan iyileşir diğer bir atağa girer veya devamlı rinit öksürük, hastalık hali vardır.

Kronik rinit sebepleri® Kronik sinuzit, Kronik enfekte adenoidler, Allerji, Nazal polip, Kistik fibrozis, Difteri, Sifiliz, Yabancı cisim, Septum deviasyonu, Değişik konjenital malformasyonlar, Dismotil silia sendromu olabilir. Ayrıca kronik rinit uzun süre nazal dekonjestan kullanımı ile ilgili olabilir. Buna rinitis medicamentose denir.

Kr farenjit® Nadir olup kronik sinüs, adenoid veya tonsiller enfeksiyona sekonder meydana gelir.

OM® Bir yaş altında sıktır. Östaki borusu anatomik ve fonksiyonel olarak tam olarak gelişmemiştir. Bu dönemde genellikle ÜSYE 'nunu takip eden dönemde ateş, kulak ağrısı ve işitme kaybı meydana gelir. Pnemokoklar, hemofilus influenza, branhamella cataralis en sık etkendir. Menejit gibi ciddi komplikasyonlar gelişebilir.

Sinüzit® ÜSYE 'a sekonder meydana gelir, frontal sinüzit 10 yaş altında, Makiller sinüzit 6 yaş altı çocuklarda nadirdir. Doğuştan etmoit sinüzit olabilir. Burun akıntısı ve tıkanıklığı, gözler de şişme, gündüz öksürüğü, ağızda koku (5 yaş altı çocuklarda) sinüziti düşündürür.

Septum deviasyonu, allerjik faktörler ve adenoid vejetasyon predispoje faktörlerdir. Etkenler OM ile aynı.

Akut Epiglotit® Hemofilus influenza ile meydana gelir, 3-7 yaşda görülür. Akut başlar ve yutma güçlüğü vardır. Ateş 39^oC yukarısı, lökositoz olup epiglot biraz kırmızısı gibidir. Hastanın nefes alamamasına bağlı solunum yetmezliği açısından trakeostomi için uyanık bulunmalıdır. Öksürük, ağızdan salya akması ve inspratuvar sitridor meydana gelir, hasta öne eğilir, ağız açık ve dil dışarı çıkmıştır.

Bakteriyel trakeit® En sık staf aureus etkendir. Parainflaunze tip1, moraxella catarrhalis ve H. influenza tesbit edilebilir. Çoğu vakalar 3 yaşın altındadır. Genellikle bir viral enfeksiyonu takiben gelişir ve kendini sesde çatallanma, sert öksürük, ateş ve toxik görünümü ile belli eder. Hastada hızlı ilerleyen inspratuvar sitridor vardır. Crup için buhar, sıvı, aerosol racemik epinefrin (inhaler epinefrin), antibiotik yeterlidir. Bakteriyel trakeit ise ani geliştiğinden yetersiz kalabilir. ve genellikle entübasyon veya trekeostomi gerekebilir. Tanıda ateş, toxik görünüm, hızlı seyir, lökositoz ve epiglotit için tipik olan epiglotititn hiperemisinin olmaması önemlidir. Tedavide antistafilokoksik tedavi + O2 gerekir ve trakeostomi gerekebilir.

Akut laringotrageobronşit® Parainfluenza, İnfluenza, Adeno, Rhıno, Respiratuvar Sinsityal, kızamık virüsleriyle meydana gelir. Hemofilüs influenza bakteri olarak etkenlerdendir. Dört stage’i vardır;

stage I- Ateş, sesde boğulma, inspiratuvar stridor

2- Devamlı respiretuvar stridor, solunum güçlüğü

3- Hipoxi, hiperkapni, anksiyete, solukluk, terleme, hızlı solunum.

4- İntermittant syanoz, devamlı siyanoz.